18.09.2018

Zamówienia publiczne ograniczają swobodę umów

Zgodnie z art. 139 PZP, jeżeli przepisy ustawy prawa zamówień publicznych nie stanowią inaczej, do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Zatem podstawowa zasada swobody umów sformułowana w art. 3531 Kodeksu cywilnego doznaje tutaj istotnego ograniczenia.

Tak jak już pisaliśmy tutaj (http://kio24.org/dla-zamawiajacych/umowa-jako-element-siwz.-zasada-swobody-umow.html) temat umowy jest kluczowy w wykonywaniu zamówień publicznych, dlatego ponownie analizujemy zasady rządzące zawieraniem umów.

Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 19 grudnia 2016 r. (sygn. KIO 2280/16) przypomniała, że Zamawiający ma prawo podmiotowe do jednostronnego ustalenia warunków umowy. Takie działanie ma na celu zabezpieczenie interesu Zamawiającego w wykonaniu przedmiotu zamówienia zgodnie z jego uzasadnionymi potrzebami.

Jak wskazała Izba, uprawnienie do ustalenia warunków umowy nie ma charakteru absolutnego, gdyż Zamawiający nie może swego prawa podmiotowego nadużywać. Jest on ograniczony zasadą swobody umów oraz zasadą wyrażoną w art. 5 k.c., zgodnie z którą nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

W przywołanym wyroku, KIO podkreśliła także, że „obowiązkiem Zamawiającego jest określenie postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego tak, aby cel zamówienia publicznego tj. zaspokojenie określonych potrzeb publicznych został osiągnięty. W swoim działaniu nie może jednak korzystać z prawa absolutnego, oderwanego od przedmiotu zamówienia, sytuacji Wykonawcy oraz ciążących na nim obowiązków jako drugiej strony stosunku zobowiązaniowego z Wykonawcą.”

Z ustawy Prawo zamówień publicznych wynikają następujące ograniczenia Zamawiającego w zakresie swobody kontraktowania:

  • brak swobodnego wyboru kontrahenta,
  • brak możliwości wyboru formy, w jakiej umowa zostanie zawarta,
  • narzucone terminy obowiązywania umowy,
  • narzucone formy zabezpieczenia należytego wykonania umowy,
  • narzucone zasady dotyczące podwykonawstwa oraz,
  • zakaz dokonywania zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty.

Powyższe ograniczenia w znacznym stopniu uniemożliwiają Zamawiającemu swobodę w zawarciu umowy, która staje się Umową regulowaną przez ustawę PZP.

Podziel się artykułem

Marcin Szołajski

redaktor naczelny / radca prawny / legal counsel / CEO

Tagi