09.05.2017

Istotna zmiana okoliczności a unieważnienie postępowania

Podczas prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego mogą wystąpić sytuacje, które uniemożliwią jego ukończenie. Okoliczności takie wskazuje PZP w art. 93 ust. 1. I tak chociażby, Zamawiający ma obowiązek unieważnienia postępowania, jeśli cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (zachęcam do zapoznania się z artykułem na ten temat tutaj). Unieważnienie postępowania nastąpi także wskutek istotnej zmiany okoliczności.

Dwa warunki łącznie!

Prawo (wspomniany art. 93 ust. 1 PZP) zobowiązuje Zamawiającego do unieważnienia postępowania, jeśli spełnione zostaną dwie przesłanki łącznie. Po pierwsze, musi wystąpić przynajmniej jedna istotna zmiana okoliczności, a po drugie zaś, zmiana ta nie może być możliwa do przewidzenia wcześniej. Dodatkowo, istotna zmiana okoliczności musi powodować, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym.

Jaka zmiana uzasadnia unieważnienie?

Prawo zamówień publicznych nie definiuje czym musi się charakteryzować zmiana, aby była uznana za istotną oraz powodującą konieczność unieważnienia postępowania. Jednak Krajowa Izba Odwoławcza uzupełnia tę lukę. W wyroku z 7 listopada 2016 r. (KIO 1967/16) Izba wskazała, że istotna zmiana okoliczności (w art. 93 ust. 1 pkt 6) winna mieć trwały charakter, powinna być nieodwracalna i jednocześnie zewnętrzna wobec stron postępowania.

Interes publiczny ≠ interes zamawiającego

Art. 93 ust. 1 pkt 6 mówi także o tym, iż postępowanie lub wykonanie zamówienia może nie leżeć w interesie publicznym. Pomimo, iż może wydawać się to nie do końca oczywiste, nie należy utożsamiać interesu publicznego z interesem Zamawiającego. Nawet, jeśli Zamawiający wykonuje zadania publiczne i tym samym podlega dyscyplinie finansów publicznych, to jego własny interes nie jest równoważny z interesem publicznym (por. KIO 1804/16).

Co ważne, jeśli Zamawiający unieważniając postępowanie ma zamiar powołać się na art. 93 ust. 1 pkt 6 PZP, jego obowiązkiem jest należyte wykazanie, że faktycznie wystąpiły przesłanki do unieważnienia postępowania, w tym m.in. istotna zmiana okoliczności (KIO 1093/16).

„Do zastosowania art. 93 ust. 1 pkt 6 PZP nieodzowne jest stwierdzenie, że zmiana wystąpiła, a nie powstała jedynie możliwość jej wystąpienia.” (KIO 99/16;KIO 110/16)

Podsumowanie

Jak orzekła Izba w wyroku KIO 251/16, możliwość zastosowania art. 93 ust. 1 pkt 6 PZP występuje wyłącznie w warunkach określonych w ustawie.

Natomiast wystąpienie istotnej zmiany okoliczności upoważnia Zamawiającego do odstąpienia od umowy (art. 145 PZP). Jest to temat, który podjąłem już wcześniej tutaj i do jego lektury gorąco zachęcam.

Podziel się artykułem

Marcin Szołajski

redaktor naczelny / radca prawny / legal counsel / CEO